Wydawnictwa zwarte, artykuły prasowe oraz druki ulotne

traktujące w całości lub w części o Ziemi Oszmiańskiej:

Alfabetyczne zestawienie wydawnictw, artykułów i druków wg nazwisk autorów:

Aftanazy Roman "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej tom 4 województwo wileńskie" Wrocław 1993

Jankowski Czesław "Powiat Oszmiański. Materiały do dziejów ziemi i ludzi" Petersburg 1896-1900

"Kościoły i klasztory rzymsko-katolickie dawnego województwa wileńskiego tom 1 części III" Kraków 2005

Lewkowska Anna, Walczak Wojciech, Lewkowski Jacek "Zabytkowe cmentarze na kresach wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej Województwo nowogródzkie" Warszawa 2007

Lewkowska Anna, Walczak Wojciech, Lewkowski Jacek "Zabytkowe cmentarze na kresach wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej Województwo wileńskie na obszarze Republiki Białorusi" Warszawa 2007

"Matka Boża Boruńska Pocieszycielka Strapionych" pod red. ks. Lucjana Dąbrowskiego SDB Grodno 2009

Mineyko Zygmunt "Z tajgi pod Akropol" Warszawa 1971

Nowicki Andrzej "Z Wilna na Olimp" Poznań 2003

Nowicka z Mineyków Stanisława "W oszmiańskim powiecie dawniej i dziś" Poznań 2003

"Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy, tom I: Województwo wileńskie. XIV-XVIII wiek"; redakcja Andrzej Rachuba; Warszawa 2004

Podstawowym dziełem zawierającym wiedzę o Oszmiańszczyźnie jest czterotomowa monografia pod tytułem "Powiat Oszmiański. Materiały do dziejów ziemi i ludzi" Czesława Jankowskiego wydana w latach 1896 (część 1) - 1900 (część 4) w Petersburgu. Ten barwny opis miejsc i ludzi zawiera także ilustracje wykonane przez B.Tomaszewicza i stanowi kompendium wiedzy o przeszłości tych ziem.

Więcej szczegółów z życiorysu Czesława Jankowskiego można znaleźć w pracy Pani Beaty Zaluzy pt."Język felietonów społeczno-obyczajowych wileńskiego „Słowa”" (na stronach 21 -27). Całość pracy wydanej przez Instytut Kresowy w Warszawie znajdziecie TUTAJ.

Skany tego wydawnictwa zostały opublikowane przez Bibliotekę Narodową w Warszawie. Po kliknięciu na wybraną okładkę nastąpi przekierowanie do tekstu na stronie Biblioteki Narodowej:

genealogia powiat oszmianski cz.1 genealogia powiat oszmianski cz.2 genealogia powiat oszmianski cz.3 genealogia powiat oszmianski cz.4

genealogia okladka tomu 4Ważnym źródłem jest tom 4 dzieła życia Romana Aftanazego pod tytułem "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej" opisujący pałace i dwory dawnego województwa wileńskiego, w tym Oszmiańszczyzny oraz historię ich właścicieli. Niestety pozycja ta - wydana w latach 1991 - 1997 przez Ossolineum - nie jest zdigitalizowana, nakład został wyczerpany, natomiast dość często można znaleźć poszczególne tomy czy nawet całe komplety w internetowych antykwariatach lub na Allegro. Tom poświęcony województwu wileńskiemu został wydany w roku 1993 (wydanie drugie przejrzane i uzupełnione) podobnie jak cała seria w twardej oprawie, liczy 552 strony i zawiera opisy następujących obiektów znajdujących się na obszarze historycznego powiatu oszmiańskiego: Berdówka, Bienica, Bieniuny, Bohdanów, Bołtup, Dziewiętnia, Giejstuny, Gieranony, Holszany, Hołoblewszczyzna, Horodźki, Jachimowszczyzna, Klewica, Łazduny, Łogumowicze, Malinowszczyzna, Michałowszczyzna, Nowosiółki, Soły, Wielki Barów, Wiszniew, Zalesie, Żemłosław.

genealogia okladka części 3 tomu 1Warto zainteresować się także krakowskimi Materiałami do Dziejów Sztuki Sakralnej na Ziemiach Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej - Część trzecia "Kościoły i klasztory rzymsko-katolickie dawnego województwa wileńskiego". W tomie 1 tej części zamieszczono opracowania następujących zabytków sakralnych z powiatu oszmiańskiego: Gieranon, Graużyszek, Soł, Węsławinięt. Pozycja ta (licząca 736 stron) została wydana przez krakowskie Międzynarodowe Centrum Kultury i można ją nabyć za pośrednictwem sklepu internetowego MCK.

genealogia okladka cmentarze wileńskie genealogia okladka cmentarze nowogródzkie Najważniejszymi źródłami dotyczącymi nekropolii na terenie historycznego powiatu oszmiańskiego są dwa tomy autorstwa Anny Lewkowskiej,Wojciecha Walczaka i Jacka Lewkowskiego wydane przez wydawnictwo DiG w ramach serii Zabytkowe cmentarze na kresach wschodnich Drugiej Rzeczypospolitej pod tytułami " Województwo wileńskie na obszarze Republiki Białorusi" oraz "Województwo nowogródzkie". Wydawnictwa te nie zostały zdigitalizowane, natomiast klikając na przedstawione wyżej okładki można zapoznać się ze spisem treści i dowiedzieć się, które cmentarze Oszmiańszczyzny zostały opisane w tych wydawnictwach.

Pozycje te (liczący 496 stron tom wileński i 520 stron tom nowogródzki) zostały wydane przez warszawskie wydawnictwo DiG i można ją nabyć za pośrednictwem sklepu internetowego DiG.

genealogia okladka urzędnicy WXL
Wydawnictwo DiG sukcesywnie wydaje pozycje, które wspomagają badania genealogiczne, bowiem szczegółowo opisują urzędy Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz - co najważniejsze - wymieniają nazwiska osób je pełniących. Genealogia dotycząca obszaru Oszmiańszczyzny została mocno wzbogacona, bowiem tom I - którego okładkę widzicie obok - zawiera dane dotyczace powiatu oszmiańskiego. Szczegółowy spis treści znajdziecie tutaj.

Pozycję tę (pod redakcją Andrzeja Rachuby) wydaną w roku 2004 można nabyć na przykład za pośrednictwem sklepu internetowego DiG.

genealogia okladka NowickaPięknie wydana - staraniem syna Autorki - opowieść o czasie spędzonym na ziemi oszmiańskiej. Bogato ilustrowana, starannie wydana zawiera wspomnienia i refleksje zwłaszcza dotyczące lat przeżytych w rodzinnym majątku Bałwaniszki i Ożyszki niedaleko Holszan oraz w samej Oszmianie. Życie ziemiaństwa i ludu polskiego w okresie od 1900 do 1950 roku spisane z gorącym patriotyzmem i wyrafinowanym językiem. Ciekawe fakty, trafne obserwacje, mądre refleksje, a całość utrzymana w stylu nowoczesnej gawędy szlacheckiej.
Pozycja - mająca charakter eleganckiego wydania bibliofilskiego - raczej niedostępna w księgarniach. Sporadycznie pojawia się w antykwariatach. Recenzje znajdziecie tutaj.

genealogia okladka Z Wilna na Olimp
Starannie przygotowana edytorsko, zawierająca unikatowe mapy i zdjęcia, pozycja przedstawiająca losy bohatera Polski i Grecji, a w czasie Powstania Styczniowego Naczelnika na powiat oszmiański. Życiorys - będący niemal gotowym scenariuszem filmu sensacyjnego - z pięknym happy endem, kiedy u schyłku życia Zygmunt Mineyko przybywa do niepodległej II Rzeczypospolitej, która nagrodziła go Orderem Virtuti Militari.

Pozycja - mająca charakter eleganckiego wydania bibliofilskiego - raczej niedostępna w księgarniach. Sporadycznie pojawia się w antykwariatach. Recenzje znajdziecie tutaj.

genealogia okladka Z tajgi pod AkropolBarwna panorama tułaczego losu powstańca 1863 roku (naczelnika wojennego na powiat oszmiański), zesłańca na Syberię i wieloletniego emigranta Zygmunta Mineyki (przodka greckiej rodziny Papandreou, z której pochodziło kilku greckich premierów)- daje nam coś więcej niż tylko obraz burzliwego życia typowego przedstawiciela młodych rewolucjonistów lat sześćdziesiątych XIX wieku. Dzięki pamiętnikom Mineyki poznajemy realia obyczajowe i życie codzienne społeczeństwa polskiego w dobie przedpowstaniowej i powstaniowej.

Nakład wyczerpany, jednak często pojawia się w antykwariatach. Obszerne fragmenty pamiętników znajdziecie tutaj.

genealogia okladka MB BoruńskaCiekawa dwujęzyczna (po polsku i białorusku) pozycja pod tytułem "Matka Boża Boruńska Pocieszycielka Strapionych" pod redakcją ks. Lucjana Dąbrowskiego SDB opisująca losy historyczne i stan obecny boruńskiego sanktuarium Matki Bożej - jednego z najbardziej znanych ośrodków kultu maryjnego w XVIII-wiecznym Wielkim Księstwie Litewskim. Ciekawym elementem książki jest niemal 160 stron reprintu pochodzącego z 1712 roku dzieła grekokatolickiego Biskupa Leona Kiszki pod tytułem "Morze Łask i szczodrobliwości Boskich w Puszczy Boruńskiej płynące".
Pozycja znajduje się w sprzedaży w kiosku parafialnym w Borunach. Można także pytać w Zgromadzeniu Księży Salezjanów Okręg Wschodni.